kulturaonline

ALTER EGO – Paweł Łyjak »

05.08. – 15.10.2017

kurator: Bartek Jarmoliński

Artysta, zaliczany do młodego pokolenia twórców, najczęściej sięga po historie ze swego dzieciństwa. A są to historie złożone, w których postać autora jest motywem przewodnim jego prac. Właściwie Paweł Łyjak tworzy w swej historii szeroko rozumiany autoportret. Niezależnie od motywów przedstawionych w pracach malarskich, graficznych, rysunkowych, czy zawierają jego podobizny, czy też są to przedstawienia innych postaci, wszystko to opisuje złożoną osobowość autora. Będąc kolekcjonerem, zbieraczem niepotrzebnych, nieco zniszczonych, bezużytecznych już przedmiotów, autor tworzy obiekty i zbiory obiektów z nieznaną dla widza historią, którą każdy może stworzyć sam.  W pracach Łyjaka historia przewija się nieustannie. Wykorzystując stare fotografie, w tym własne zdjęcia z dzieciństwa, tworzy opowieść o człowieku, który będąc dzieckiem tworzył swój świat, w którym znajdował wszystko, czego potrzebował, wszystko co chroniło go przed niebezpieczeństwem. 

 

 


Osobowość jako wewnętrzny system regulacji, który zespala, integruje uczucia, myśli i zachowania, określa każdego człowieka, określa indywidualność każdego z nas. Indywidualność ta jest zbudowana z wielu sfer, łączących się bezpośrednio z przeszłością, z doświadczeniami, przeżytymi wydarzeniami i z procesem poznawania siebie. Wpływ dzieciństwa i relacji z najbliższym otoczeniem, oraz doświadczaniem świata w tymżeokresie, wpłynął na rozwój osobowości każdego z nas. Pewnego rodzaju rozliczanie się z przeszłością określa w znacznej mierze prace Pawła Łyjaka. Artysta ten, zaliczany do młodego pokolenia twórców, najczęściej sięga po historie ze swego dzieciństwa. A są to historie złożone, w których postać autora jest motywem przewodnim jego prac. Właściwie Paweł Łyjak tworzy w swej historii szeroko rozumiany autoportret. Niezależnie od motywów przedstawionych w pracach malarskich, graficznych, rysunkowych, czy zawierają jego podobizny, czy też są to przedstawienia innych postaci, wszystko to opisuje złożoną osobowość autora. Będąc kolekcjonerem, zbieraczem niepotrzebnych, nieco zniszczonych, bezużytecznych już przedmiotów, autor tworzy obiekty i zbiory obiektów z nieznaną dla widza historią, którą każdy może stworzyć sam. W pracach Łyjaka historia przewija się nieustannie. Wykorzystując stare fotografie, w tym własne zdjęcia z dzieciństwa, tworzy opowieść o człowieku, który będąc dzieckiem tworzył swój świat, w którym znajdował wszystko, czego potrzebował, wszystko co chroniło go przed niebezpieczeństwem. W ,,Gablotce" zdjęcie portretowe z dzieciństwa autora, umieszczone przez niego w obramowaniu zewnętrznym tytułowej gablotki jest początkiem historii przedstawianej symbolicznie, bo za pomocą zdjęcia chłopca które umieszczone jest pomiędzy i na bolcach do wieszania kluczy. Jest to skrytka, w której schował się chłopiec przed tym co zewnętrzne, by móc oswoić i opatrzyć swoje ,,miejsca bolące". Wykorzystanie zmultiplikowanej fotografii pięknego, małego chłopca, na którym autor odmalował ślady upływu czasu, zniszczeń, aż do fragmentarycznie widocznych szczegółów, przedstawia błogie dzieciństwo. Gdyby nie tytuł, trudno byłoby wiedzieć kogo faktycznie Łyjak przedstawił w swej pracy. A jest to… Benito, Benito Mussolini. Podobnie do włoskiego dyktatora, przedstawił jego pierwowzór ideologiczny, czyli Adolfa Hitlera. Postać uroczo ubranego, siedzącego Niemca, wkomponował w kompozycję zbudowaną z pasów. Druga część omawianej pracy o tytule ,,Pierwsza Komunia Święta" stanowi beztwarzowy malarski portret autora, na którym przedstawiona została postać chłopca w marynarce i ujęciu typowym dla zdjęć komunijnych. W miejscu twarzy widać wzór obrusu na którym powstał obraz. Wzór ten składa się z pasów. Odniesienie do ubrań osób więzionych w obozach zagłady w czasie drugiej wojny światowej jest tu widoczne od razu. Dzieciństwo, które miało być krainą szczęścia, sielanką i oazą dobra… okazało się traumą, która jest poprzeczką do oswojenia i pokonania w dorosłym życiu. Paweł Łyjak świadomie czerpiąc ze swoich i ,,uzbieranych" historii, tworzy portret własny, będąc śledczym,narratorem i bohaterem dziejącej się historii. Znalazł postacie które stały się jego ,,Alter ego".



Bartek Jarmoliński